Opent in een nieuw tabblad

Afstoting en aantrekking van magneten

Waarom trekken magneten elkaar aan en stoten ze elkaar af?

Magneten kunnen elkaar aantrekken of juist afstoten. Dat lijkt eenvoudig, maar daar zit een interessant natuurkundig principe achter. Zodra twee magneten dicht bij elkaar komen, beïnvloeden hun magnetische velden elkaar. Afhankelijk van de richting van die velden ontstaat er aantrekking of afstoting. Tegengestelde polen trekken elkaar aan, terwijl gelijke polen elkaar wegduwen.

Belangrijk om te weten: bij magneten spreek je normaal niet van een pluspool en minpool, maar van een noordpool en zuidpool. Dat is natuurkundig de juiste benaming.

Noordpool en zuidpool van een magneet

Elke magneet heeft twee polen: een noordpool en een zuidpool. Deze polen horen altijd bij elkaar. Je kunt dus niet alleen een noordpool of alleen een zuidpool hebben in een gewone magneet. Het magnetisch veld loopt van de ene pool naar de andere pool en is het sterkst aan de uiteinden van de magneet.

Wanneer trekken magneten elkaar aan?

Twee magneten trekken elkaar aan wanneer de noordpool van de ene magneet tegenover de zuidpool van de andere magneet wordt gehouden. In dat geval sluiten de magnetische veldlijnen goed op elkaar aan. Daardoor ontstaat een stabielere situatie en bewegen de magneten vanzelf naar elkaar toe.

Waarom aantrekking iets sterker kan zijn dan afstoting

Wanneer twee ongelijke polen elkaar direct raken of bijna raken, ondersteunt de ene magneet de uitrichting van de magnetische deeltjes in de andere magneet. Daardoor worden beide magneten als het ware een klein beetje geholpen in hun magnetische ordening. Daarom is de aantrekking tussen twee magneten in veel gevallen iets sterker dan de afstoting, vaak ongeveer 5 tot 10%.

Wanneer stoten magneten elkaar af?

Houd je twee gelijke polen tegen elkaar, dus noord tegen noord of zuid tegen zuid, dan ontstaat afstoting. De magnetische velden willen zich dan niet netjes met elkaar verbinden. In plaats daarvan drukken de velden elkaar weg, waardoor de magneten uit elkaar bewegen. Hoe sterker de magneten zijn en hoe kleiner de afstand, hoe duidelijker deze afstoting merkbaar is.

Verandert een magneet blijvend door afstoting?

Nee, meestal niet. Bij afstoting raakt de uitrichting van de magnetische deeltjes tijdelijk wat verstoord. Zodra de magneten weer verder uit elkaar worden gehouden, keert die rangschikking grotendeels terug naar de oorspronkelijke situatie. De magneet wordt dus normaal gesproken niet blijvend anders als je twee gelijke polen kort tegen elkaar houdt.

Wat gebeurt er binnenin een magneet?

Binnen een magneet zitten veel kleine gebieden waarin magnetische momenten in dezelfde richting staan. Die gebieden worden vaak magnetische domeinen genoemd. Hoe netter en gelijkmatiger deze domeinen zijn uitgelijnd, hoe sterker de magneet meestal is.

Bij aantrekking wordt die uitlijning iets ondersteund. Bij afstoting wordt die juist iets tegengewerkt. Dat helpt verklaren waarom aantrekking bij direct contact vaak net iets sterker is dan afstoting.

Waarom neemt de kracht zo snel af bij meer afstand?

De kracht tussen twee magneten neemt zeer snel af zodra er afstand tussen komt. Daarom voelt een magneet op korte afstand vaak verrassend sterk, terwijl diezelfde magneet op enkele millimeters of centimeters afstand veel minder kracht uitoefent.

Zelfs een dun laagje maakt al verschil

Een klein beetje ruimte tussen twee magneten heeft al veel invloed. Denk aan:

  • papier
  • karton
  • kunststof
  • verf
  • rubber
  • textiel

Daarom werkt een magneet meestal het best wanneer deze rechtstreeks op staal, op een ander metalen tegenstuk of magneet op magneet wordt gebruikt. Zelfs 1 millimeter extra afstand kan de houdkracht al duidelijk verlagen.

Aantrekking en afstoting in de praktijk

Dit principe zie je terug in allerlei toepassingen van magneten.

Magneet op metaal

Bij veel praktische toepassingen wordt een magneet niet tegen een andere magneet gebruikt, maar tegen staal. Dat is vaak de meest stabiele en effectieve manier om veel houdkracht te krijgen.

Magneet op magneet

Twee magneten kunnen elkaar sterk aantrekken als de polen goed tegenover elkaar staan. Dit wordt bijvoorbeeld gebruikt bij sluitingen, koppelingen en bevestigingen.

Afstotende magneten

Afstoting kan ook nuttig zijn, bijvoorbeeld in speciale technische toepassingen. In de praktijk is afstoting vaak lastiger te gebruiken, omdat magneten de neiging hebben om te kantelen en zich alsnog zo te draaien dat ze elkaar aantrekken. Daarom is een vaste geleiding of constructie vaak nodig wanneer afstoting bewust wordt toegepast.

Veelgemaakte misverstanden over magneten

Hebben magneten een pluspool en minpool?

Nee. De juiste termen zijn noordpool en zuidpool.

Is afstoting even sterk als aantrekking?

Niet helemaal. Bij direct contact is aantrekking vaak iets sterker dan afstoting. Dat verschil is meestal klein en neemt af naarmate de afstand groter wordt.

Blijven gelijke polen elkaar altijd afstoten?

Ja, zolang je daadwerkelijk gelijke polen tegenover elkaar houdt. In de praktijk draaien magneten vaak vanzelf, waardoor ze toch in een aantrekkende stand terechtkomen.

Samenvatting

Magneten trekken elkaar aan of stoten elkaar af door de wisselwerking tussen hun magnetische velden. Een noordpool en zuidpool trekken elkaar aan, terwijl gelijke polen elkaar afstoten. Bij direct contact is de aantrekking meestal iets sterker dan de afstoting, omdat de magnetische ordening in beide magneten dan gunstiger wordt ondersteund. Zodra er afstand tussen de magneten komt, neemt de kracht snel af en wordt het verschil tussen aantrekking en afstoting kleiner.

Veelgestelde vragen over aantrekken en afstoten van magneten

Waarom trekken magneten elkaar aan?

Magneten trekken elkaar aan wanneer een noordpool tegenover een zuidpool staat. De magnetische velden sluiten dan gunstig op elkaar aan.

Waarom stoten magneten elkaar af?

Magneten stoten elkaar af wanneer twee gelijke polen tegenover elkaar worden gehouden, dus noord-noord of zuid-zuid.

Is aantrekking sterker dan afstoting?

Bij direct contact meestal wel, vaak ongeveer 5 tot 10%. Bij grotere afstand wordt dat verschil kleiner.

Heeft afstand veel invloed op de magneetkracht?

Ja. Zelfs een dun laagje papier, kunststof of rubber kan de houdkracht merkbaar verminderen.

Plaats de eerste reactie

De waardering van www.magnetenkopen.nl bij WebwinkelKeur Reviews is 9,4/10 gebaseerd op 3549 reviews.
Mijn winkelwagen
Je winkelwagen is leeg.

Het lijkt erop dat je nog geen keuze hebt gemaakt.